De Strijd om Schoonheid (INLEIDING) - Gepubliceerd in ANTW Volume 110, Number 2, 2 April 2018, pp. 185-189

De noodzaak om te strijden over esthetische kwesties vanuit de overtuiging dat zij noodzakelijk zijn voor de waarde(n) van onze democratie is niet alleen buitengewoon zinvol, maar ook urgent. Het esthetische zou in verschillende opzichten namelijk gezien kunnen worden als een domein met een maatschappelijke functie. Emoties spelen daarbij een doorslaggevende rol omdat zij niet alleen onlosmakelijk verbonden zijn met de esthetische ervaring, maar ook noodzakelijk zijn voor politieke disputen.

DeathtoStock_Clementine2.jpg

Om een dergelijke strijd in te vullen is het echter wel belangrijk om criteria te hebben die helpen bij het bepalen van wat esthetisch betekenisvol is in democratische context, en wat niet. Begrijpelijkerwijze bespreekt Früchtl daarbij het werk van Nussbaum, temeer omdat zij de koppeling met democratische waarden nadrukkelijk maakt in bijvoorbeeld Not for Profit, dat de ondertitel draagt: Why democracy needs the humanities. Interessant hier zijn onder meer de maatstaven die Nussbaum opstelt voor literaire werken die kunnen dienen als esthetische vehikels voor de ontwikkeling van een moreel kompas, in dienst van de democratie. 

Maar naast Nussbaum zijn er ook andere filosofen die reeds een poging in de richting van het formuleren van esthetische criteria gewaagd hebben. Hoewel Früchtl Nietzsche wel noemt in relatie tot de cultuurhistorische analyse van het westerse denken en de romantiek, blijft zijn esthetisch-historische analyse echter onbesproken. Ik begin daarom met een korte bespreking van enkele relevante nietzscheaanse ideeën om daarmee de vraag bij Früchtl te leggen of daarin een rol van betekenis zou kunnen liggen voor de invulling van zijn geopperde strijd.

Daarnaast, en rekening houdend met de aard van de esthetische ervaring die zich kenmerkt door de interesse voor datgene wat zich binnen de ervaring afspeelt, zou het interessant zijn om na te denken over een alternatieve vorm voor het voeren van de esthetische strijd. Aan de hand van een bespreking van een theaterstuk van Nederlandse bodem zou ik willen suggereren dat een strijd over esthetische kwesties is sommige gevallen misschien wel het beste op esthetische wijze gestreden kan worden. Het zou bijzonder interessant zijn als Früchtl ook in kon gaan op de concrete invulling van een strijd aan de hand van een door hem geschikt geacht kunstwerk. 

Meer informatie: https://doi.org/10.5117/ANTW2018.2.LAMB